Bijwerkingen


Serieuze bijwerkingen

Een bijwerking is elke ongewenste ervaring na een behandeling, bij een cliënt. Het voorval is ernstig en moet worden gemeld aan de Inspecteur voor Volksgezondheid wanneer de uitkomst voor de cliënt is:

Dood

Melden als u vermoedt dat de dood van een cliënt het gevolg is van een bijwerking en geef de datum van de behandeling indien bekend.

Levensbedreigend

Melden als u vermoed dat de cliënt een aanzienlijke risico om te sterven had op het moment van de behandeling.

Ziekenhuisopname (initiële of verlengde)

Rapporteren als opname in het ziekenhuis of een verlenging van ziekenhuisopname een gevolg was van de bijwerking. SEH bezoeken die niet leiden tot opname in het ziekenhuis moeten worden geëvalueerd voor een van de andere ernstige gevolgen (bijv. levensbedreigende; nodig ingrijpen om permanente beschadiging of schade te voorkomen, andere zware medisch belangrijke gebeurtenis).

Invaliditeit of blijvende schade

Melden als de bijwerking hee geleid tot een aanzienlijke verstoring van het vermogen van een persoon om normale levensfuncties uit te voeren, dat wil zeggen, de bijwerking hee geleid tot een aanzienlijke, blijvende of permanente verandering, waardevermindering, schade of verstoring van de lichaamsfunctie of structuur, fysieke activiteiten en/of kwaliteit van leven van de cliënt.

Andere belangrijke medische gebeurtenis

Rapporteren wanneer de gebeurtenis niet past in de andere uitkomsten, maar de gebeurtenis kan de cliënt in gevaar brengen en zou medische of chirurgische interventie (behandeling) nodig hebben om een van de andere uitkomsten te voorkomen. Voorbeelden hiervan zijn allergische brochospasme (een ernstig probleem met de ademhaling) welke behandeling vereisen in een IC, ernstige bloedafwijkingen (bloedziekten) of toevallen/stuiptrekkingen die niet leiden tot zieken- huisopname. De ontwikkeling van drugsverslaving of drugsmisbruik zouden ook voorbeelden van belangrijke medische gebeurtenissen kunnen zijn. (bron: Food and Drug Administration).

Rapportage van bijwerkingen

Bij- en nawerkingen kunnen worden ingedeeld als (Carnes et al, 2010);

    • Ernstig; middellange en lange termijn problemen en middelmatige of ernstige aard
    • Matig; middellange termijn van matige aard
    • Mild; korte termijn.

De meeste gepubliceerde gegevens zijn over manipulaties uitgevoerd door chiropractoren. Over osteopaten is niets in de databases te vinden.

Belangrijke bijwerkingen en dood als een direct gevolg van cervicale manipulaties zijn zeldzaam. Lichte bijwerkingen komen wel vaak voor bij degenen die cervicale manipulaties hebben ondergaan; dit is bij 40 à 50% van de patiënten (Carnes, et al., 2009). Hoewel ernstige bijwerkingen zeldzaam zijn (1:120.000 – 1: 1.666.666 (mediaan 1: 1.000.000) (Carnes, et al., 2009), moet de behandelaar met de nodige voorzichtigheid te werk gaan en cervicale manipulatie vermijden bij de behandeling van cliënten die voor de behandeling van nekpijn, stijfheid en cardiovasculaire insuffciëntie komen, als er een voorgeschiedenis van recent trauma en ongewone hoofdpijn is. Cliënten moeten worden geïnformeerd over potentiële risico’s van ernstige bijwerkingen, voorafgaand aan de manipulatie van de cervicale wervelkolom (Carnes, et al., 2009).

Uit verder onderzoek blijkt dat bij maximale rotatie van de cervicale wervelkolom significant de vertebrale arteriële bloedstroom beïnvloedt, vooral bij gebruik in de behandeling van cliënten met onderliggende vasculaire pathologie. Grondig onderzoek en correct klinisch redeneerproces voorkomen niet alle bijwerkingen (Mitchel, 2003).

In het onderzoek van Mann en Refshauge (2001) wordt aangeraden om de fysieke testen in de richtlijnen uit te voeren vóór elke manipulatie. Daarnaast zijn zij het eens met de nieuwe richtlijn dat manipulatie wordt vermeden bij aanwezigheid van duizeligheid of andere risicofactoren, zoals het bestaan van een geschiedenis van voorgaande ischemische episoden (Mann en Refshauge, 2001).

Hoewel bijwerkingen spontaan of bij het gebruik van onbeduidende kracht kunnen optreden, worden ze ook vaak geassocieerd met manipulatie. Een bijzondere opmerking hierbij is dat de combinatie van snelheid en kracht het grootste risico blijkt te zijn. Dus om het risico te minimaliseren, zou het verstandig zijn gebruik te maken van de kleinst mogelijke kracht die nodig is om de therapeutische doelstelling te behalen, zo ver mogelijk verwijderd van de eindstand van een gewricht (Mann en Refshauge, 2001).